Endocrinologie Nummer 4, pp. 13-15
dec 2017, jaargang 10
Endocrinologie Nr. 4, pp. 13-15
dec 2017, jr. 10
Beroepsuitoefening

Endocriene complicaties immuun-checkpoint-remmers

De antitumorwerking van immuuntherapeutica als ipilimumab, nivolumab en pembrolizumab kan gepaard gaan met ontstekingen van de hypofyse en schildklier. Dr. Gerrit van den Berg heeft hierin de nodige expertise. Rond schildklierpathologie geeft hij voornamelijk advies op afstand. Voor de hypofyseproblematiek verwacht hij dat op speciale immuuntherapiedagen een apart endocrinologiespreekuur moet komen.

‘Met combinaties van PD1- en CTLA4-remmers zullen endocriene bijwerkingen nog aanzienlijk toenemen’

Referenties

  1. Volbeda F, Alkemade GM, Brom RRH van den, et al. Ipilimimab-induced hypophysitis, a new entity. Klinische Endocrinologie Dagen 2013.
  2. Vosjan-Noeverman MJ, Brom RHH van den, Hospers GAP, et al. Nivolumab and pembrolizumab induced hypophysitis. Endocrine Abstracts. 2017;49 EP1045, ECE 2017.
  3. Vosjan-Noeverman MJ, Hiltermann J, Berg G van den. Nivolumab-induced hypophysitis. Dutch Endocrine Meeting 2017.
  4. Kooten MJ van, Berg G van den, Claudemans AWJM, et al. Transient thyrotoxicosis during nivolumab treatment. Neth J Med. 2017;75:204-7.
  5. Chae YK, Chiec L, Mohindra N, et al. A case of pembrilizumab-induced type1 diabetes mellitus and discussion of immune checkpoint inhibitor-induced type 1 diabetes. Cancer Immunol Immunother. 2017;66:25-32.
  6. Wolchok JD, Chiarion-Sileni V, Gonzalez R, et al. Overall survival with combined nivolumab and ipilimumab in advanced melanoma. N Engl J Med. 2017;377:1345-56.
  7. Haanen JBAG, Carbonnel F, Robert C, et al. Management of toxicities from immunotherapy: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment and follow-up. Ann Oncol 2017; 28(suppl 4):iv119-42.
Beroepsuitoefening

Endocriene complicaties immuun-checkpoint-remmers

De antitumorwerking van immuuntherapeutica als ipilimumab, nivolumab en pembrolizumab kan gepaard gaan met ontstekingen van de hypofyse en schildklier. Dr. Gerrit van den Berg heeft hierin de nodige expertise. Rond schildklierpathologie geeft hij voornamelijk advies op afstand. Voor de hypofyseproblematiek verwacht hij dat op speciale immuuntherapiedagen een apart endocrinologiespreekuur moet komen.

‘Met combinaties van PD1- en CTLA4-remmers zullen endocriene bijwerkingen nog aanzienlijk toenemen’

Referenties

  1. Volbeda F, Alkemade GM, Brom RRH van den, et al. Ipilimimab-induced hypophysitis, a new entity. Klinische Endocrinologie Dagen 2013.
  2. Vosjan-Noeverman MJ, Brom RHH van den, Hospers GAP, et al. Nivolumab and pembrolizumab induced hypophysitis. Endocrine Abstracts. 2017;49 EP1045, ECE 2017.
  3. Vosjan-Noeverman MJ, Hiltermann J, Berg G van den. Nivolumab-induced hypophysitis. Dutch Endocrine Meeting 2017.
  4. Kooten MJ van, Berg G van den, Claudemans AWJM, et al. Transient thyrotoxicosis during nivolumab treatment. Neth J Med. 2017;75:204-7.
  5. Chae YK, Chiec L, Mohindra N, et al. A case of pembrilizumab-induced type1 diabetes mellitus and discussion of immune checkpoint inhibitor-induced type 1 diabetes. Cancer Immunol Immunother. 2017;66:25-32.
  6. Wolchok JD, Chiarion-Sileni V, Gonzalez R, et al. Overall survival with combined nivolumab and ipilimumab in advanced melanoma. N Engl J Med. 2017;377:1345-56.
  7. Haanen JBAG, Carbonnel F, Robert C, et al. Management of toxicities from immunotherapy: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment and follow-up. Ann Oncol 2017; 28(suppl 4):iv119-42.
Over dit artikel
Auteur
Jan Hein van Dierendonck
Over de auteur

 Jan Hein van Dierendonck, wetenschapsjournalist

E-pubdatum
30 november 2017
ISSN online
2468-2209


Over dit artikel
Auteur
Jan Hein van Dierendonck
Over de auteur

 Jan Hein van Dierendonck, wetenschapsjournalist

E-pubdatum
30 november 2017
ISSN online
2468-2209